Kuyumcu MASAK programı: kimlik tespiti satış ekranında biter.

Kuyumcu, aklama mevzuatında yükümlüdür: tek işlem ya da bağlantılı işlemlerin toplamı 370.000 TL'ye (7 Ekim 2026'dan beri geçerli tutar) ulaşınca müşterinin kimliği tespit edilir. KuyumSmart bu eşiği satış ekranında izler ve uyarır; kimlik NFC ile çipten okunup satışa bağlı kaydedilir, müşteri MASAK'ın malvarlığı dondurulanlar (yasaklı) listesinde taranır ve kamusal nüfuz sahibi kişi (PEP) olup olmadığı kaydedilir. Aynı müşterinin önceki fişleriyle toplam eşiğe ulaşırsa sistem bu fişleri gösterip bağlantılı olup olmadıklarını sorar. Kayıtlar denetimde sunulmak üzere saklanır. Bildirim yükümlülüğü işletmenindir; sistem takibi yapar ve kaydı hazırlar.

MASAK uyumu, kuyumcunun aklama mevzuatındaki yükümlülüklere uymasıdır: kimlik tespiti, malvarlığı dondurma listesinin izlenmesi, şüpheli işlem bildirimi ve kayıtların sekiz yıl saklanması. Kuyumcunun uyum programı oluşturma ya da münhasıran uyum görevlisi atama yükümlülüğü yoktur (Uyum Programı Hakkında Yönetmelik md. 32/A); eğitim, gözetim ve kontrol işletmenin kendisindedir. KuyumSmart bu yükümlülüklerin satışa düşen kısmını izler: eşik takibi, NFC ile kimlik tespiti, yasaklı liste taraması ve denetime hazır kayıt. Uymak ve bildirmek işletmenindir.

Fiş 370.000 TL eşiğine ulaştığında satış ekranı uyarır; bu, tek fiş ya da aynı müşterinin bağlantılı işlemlerinin toplamı olabilir. Çipli T.C. kimlik telefona NFC ile okutulur, imza ekranda ya da basılı formda alınır; ikisi tamamlanmadan fiş kapanmaz. Eşiğin altındaki satışlarda satıcıya ek bir adım çıkmaz.

Çipli T.C. kimlik kartı telefonun arkasına yaklaştırılır; kimlik bilgisi çipten okunur ve elle yazılmadan müşteri kartına ve satışa işlenir. Aynı müşteri yeniden geldiğinde kimliği kartında hazırdır. MASAK kimlik tespitinde ve gider pusulasında bu kayıt kullanılır.

Yönetmelik bağlantılı işlemlerin hangi süre içinde birleştirileceğini tanımlamaz; MASAK'ın sık sorulan sorularına göre bağlantılı işlem, aynı müşteri bazında gerçekleştirilen ve aynı mahiyette olan parça parça işlemlerin bütünüdür. KuyumSmart müşterinin aynı mahiyetteki önceki fişlerini toplar; toplam eşiğe ulaşıyorsa bu fişleri listeleyip işlemlerin bağlantılı olup olmadığını sorar ve cevabı kayda yazar.

Satış kapanmaz. Satıcı yalnız “Bu işlem için yönetici onayı gerekiyor” mesajını görür, liste adı satış ekranında geçmez. İşletme yöneticisi müşteri kartını liste kaydıyla yan yana inceler ve karar verir. Malvarlığı dondurma kararına aykırı işlem hükümsüz olduğu için gerçek eşleşmede işlem yapılmaz (6415 sayılı Kanun md. 10). Kişi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi listesindeyse işlem ertelenir ve ivedilikle MASAK'a bildirilir (MASAK Genel Tebliği Sıra No: 34, 23 Eylül 2026). Bildirim yükümlülüğü işletmenindir, KuyumSmart gereken bilgiyi hazırlar.

İmza örneği, kimlik tespitinde alınan bilgiler arasındadır (Tedbirler Yönetmeliği md. 6/1). KuyumSmart'ta imza ekranda dijital olarak ya da basılı formda alınır; hangisinin kullanılacağını kuyumcu seçer. Kimlik bilgileri çipten okunduğu için elle yazılmaz.

MASAK'a yalnız şüpheli işlem bildirilir: tutara bakılmaz, süre şüphenin oluştuğu tarihten itibaren en geç on iş günüdür (Tedbirler Yönetmeliği md. 27 ve 28). 370.000 TL'yi aşan işlem tek başına bildirim konusu değildir, yalnız kimlik tespitini başlatır. KuyumSmart'ta işletme sahibi şüpheli işlem notu açar: ilgili fişler, müşteri, gözlem ve MASAK'ın kuyumcu rehberindeki şüpheli işlem tipleri tek ekranda toplanır ve MASAK Online'daki ŞİB formunun istediği alanlar hazır olur. Bildirim gizli olduğu için not yalnız işletme sahibinin ekranında görünür (md. 29); satıcı ve müşteri ekranında iz kalmaz. Bildirimi işletme MASAK Online'dan gönderir.

Kimlik tespitine ilişkin belge ve kayıtlar son işlem tarihinden itibaren sekiz yıl saklanır ve istenildiğinde ibraz edilir (Tedbirler Yönetmeliği md. 46). KuyumSmart'ta her fiş müşteri, personel, şube ve tarihle kalıcı kaydedilir; fiş silinmez, iptal ters kayıtla yapılır. Kimlik tespiti yapılan işlemler denetim için dışa aktarılır.