Kıymetli Maden Takip Sistemi (KMTS), rafinerilerin ürettiği standart külçe ve sikkelerin Darphane tarafından izlendiği sistemdir. Kuyumcuya kayıt yükümlülüğü getirmez ve altını kimin aldığını ya da sattığını kaydetmez. Kuyumcunun asıl aklama mevzuatı yükümlülükleri MASAK tarafındadır: kuyumcuda MASAK kimlik tespiti ve limiti.
KMTS nedir?
KMTS’yi kurma ve işletme görevi, 23 Şubat 2023 tarihli ve 32113 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ (2023/1) ile Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü’ne verildi (md. 17). Darphane sistemi şöyle tanımlar: Bakanlıktan faaliyet izni almış rafineriler, ürettikleri standart işlenmemiş kıymetli madenin ve basılı kıymetli madenin üreticisini, üretim tarihini ve yerini, ağırlığını, saflık ayarını ve seri numarasını Darphane’nin sağladığı benzersiz kodla ürünün üzerine işler; aynı kodla Darphane bunları kayıt altına alır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemin amacını sahte ya da düşük ayarlı gram altına karşı tüketiciyi ve kuyumcuyu korumak olarak anlatır: rafineriler 1 gram ve üzeri kıymetli madenleri ambalajlayıp standart hâle getirir ve ürünler güvenlik unsurlarıyla doğrulanabilir olur (16 Ocak 2026 duyurusu).
KMTS kuyumcuyu kapsar mı?
Kapsamaz. Darphane’nin KMTS Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar belgesi sistemin tarafları olarak rafinerileri ve rafinaj faaliyetinde bulunan, faaliyet izni başvurusu süren tüzel kişileri sayar; perakende kuyumcu bu belgede yükümlü olarak geçmez. Hazine ve Maliye Bakanlığı da KMTS’de yalnız üretim aşamasının izlendiğini, altının kim tarafından alındığına ya da satıldığına dair bir kayıt bulunmadığını açıklamıştır. Yani KMTS bir “varlık takibi” değildir ve kuyumcunun müşteri kaydının yerini tutmaz.
29 Temmuz 2026’da ne değişti?
29 Temmuz 2026 tarihli ve 33324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ (2026/1), 2023/1’e geçici madde 2’yi ekledi. Faaliyet izni başvurusu devam eden Türkiye’de yerleşik tüzel kişilerin KMTS kapsamında üretim yapması zorunlu oldu; bu rafineriler yürürlük tarihinden itibaren 1 ay içinde KMTS kayıt işlemleri için Darphane’ye başvurur, kaydın onayından sonraki 1 ay içinde de kayıt tarihinden önce ürettikleri ve satılmamış standart işlenmemiş ve basılı kıymetli madenleri sisteme kaydeder. Değişiklik yükümlü olarak rafinerileri gösterir; kuyumcuya yeni bir yükümlülük eklemez.
KMTS ile 30.000 TL nakit sınırı neden karışıyor?
İkisi haberlerde birlikte geçti ama ayrı kurallardır. KMTS üretimi izler. 30.000 TL ve üzerindeki tahsilat ve ödemelerin banka, ödeme kuruluşu ya da PTT aracılığıyla yapılması ise Vergi Usul Kanunu kuralıdır ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’na göre tüm emtia alım satımı için geçerlidir. Ayrıntısı: kuyumcuda nakit sınırı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı aynı duyuruda, vatandaşların ellerindeki altını bozduramayacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, altın bozdurma işlemlerinin kuyumcular, bankalar ve yetkili finans kuruluşları aracılığıyla yapıldığını belirtti.
Kuyumcu için ne değişir, ne değişmez?
- Değişmeyen: 370.000 TL ve üzeri işlemde kimlik tespiti, MASAK yasaklı listesinin izlenmesi, şüpheli işlemin en geç on iş günü içinde bildirimi ve kayıtların sekiz yıl saklanması. KMTS’nin varlığı bunların hiçbirinin yerine geçmez. Hepsi: kuyumcuda MASAK.
- Değişmeyen: 30.000 TL nakit sınırı ve fatura düzeni.
- Değişen: rafinerinin ürettiği 1 gram ve üzeri standart ürünler Darphane’nin benzersiz kodunu taşır. Bu, üretimin izlenebilmesidir; kuyumcunun satışının kaydı bu sistemde tutulmaz.
⚠️ Bu yazı KMTS’nin mevzuattaki çerçevesini anlatır. Sistemin uygulama ayrıntıları Darphane’nin KMTS Kılavuzu ile duyurularında yayımlanır ve değişebilir; kendi durumunuz için Darphane’nin KMTS sayfasına ve mali müşavirinize başvurun.